Stawiasz sobie te pytania codziennie.

Dlaczego ciągle jestem tak mocno zmęczona?
Dlaczego dosłownie wszystko mnie męczy?
Czy moje przeciążenie psychiczne jest normalne?
Dlaczego nie mogę odpocząć?

Jest taki rodzaj zmęczenia, którego źródłem nie jest praca ani brak snu. Ono nie mija po weekendzie, po urlopie i nie daje się go odespać, i trudno znaleźć na nie prochy, i cholera Cię bierze, a ono ciągle jest. Tkwi głęboko w głowie i nie daje się wyłączyć.

W Polsce ponad 80% matek deklaruje brak czasu tylko dla siebie. Tylko co czwarta kobieta regularnie dba o własne potrzeby. Zaledwie 40% ma poczucie wpływu na własne życie.

Zmęczenie kobiet

Według badania GUS z 2025 roku kobiety w Polsce wykonują obowiązki domowe i opiekuńcze średnio przez 4,2 godziny dziennie, mężczyźni – 2,4 godziny.

To nie jest kwestia charakteru ani organizacji. To jest struktura: tak przez lata ułożyliśmy podział zadań i obowiązków spoczywających na obu płciach.

Nierównomiernie.

Pamiętasz, że jutro jest zebranie w szkole. Masz z tyłu głowy, że kończy się pasta do zębów i że mama czeka na telefon. Pamiętasz, że w środę trzeba umówić wizytę u dentysty. Że w lodówce nie ma nic na obiad. Z Twojej pamięci nie może wypaść fakt, że pojutrze ktoś ma urodziny i że musisz zatankować, bo jedziesz na rezerwie. Że rachunki do dziesiątego, a to już jutro, i że pranie.

Nikt Cię o to nie prosił. Po prostu wiesz i pamiętasz. Zawsze Ty – i choć często dzielisz się zadaniami, to i tak każde z nich przechowujesz w swojej głowie. One są zawsze z Tobą.

Mental load

Psycholodzy i socjolodzy nazywają to mental load – niewidzialną pracą mentalną, która polega na nieustannym planowaniu, przewidywaniu, koordynowaniu i pamiętaniu o wszystkim, co składa się na życie rodziny.

Badanie z 2025 roku przeprowadzone przez University of Bath i University of Melbourne na ponad dwóch tysiącach rodziców wykazało, że ta praca „przykleja się” do kobiet niezależnie od tego, ile zarabiają i jakie mają stanowiska.

Naukowcy nazwali to zjawisko „gendered cognitive stickiness” – poznawcza lepkość płci lub uwiązanie poznawcze.

Mieści się w tym pojęciu Twoja niewidzialna praca: planowanie posiłków, pamiętanie o wizytach u lekarza, kompletowaniu wyprawki, kupowaniu prezentów czy umawianiu spotkań i zajęć dla dzieci oraz tysiąc innych ważnych i nieważnych spraw.

Nie odczuwasz efektu redukcji obowiązków nawet wtedy, kiedy przekażesz część swoich fizycznych prac domowych sprzątaczce, gosposi, niani – Twoje obciążenie psychiczne (pamięć o tym kto, czego i kiedy potrzebuje) pozostaje na niezmienionym poziomie.

Zawsze bierzesz na siebie obowiązek odpowiedzialności. Nawet jeśli Twój partner czasami wykona jakieś zadanie, to i tak zazwyczaj Ty pełnisz rolę „kierownika projektu”, który musi o wszystkim przypomnieć i czuwa, by nic nie zostało pominięte…

Jest tak, jak piszę?

→ [ POBIERAM. TO COŚ DLA MNIE ]

Pojęcia kluczowe: mental load kobiet, niewidzialna praca emocjonalna, przeciążenie psychiczne kobiet, zmęczenie decyzjami, gendered cognitive stickiness, wypalenie matki